Ara
  • Hasan Ardic

Şöyle bir, duruma bakalım...

Son birkaç aydır hayatın içinde bizde değişen bir şey yok gibi… CoVid-19’ dan başlayalım… CoVid-19, CoVid-21 (!) oldu… Bu gidişle devam da edecek… Temmuz ayında belirtildiği gibi, vaka ve kayıp sayılarındaki hızlı artış, Eylül-Ekim döneminde büyük olasılıkla yeni yaşamsal kısıtlamaları beraberinde getirecek. CoVid pandemisi hakkında diğer uluslar, kısaca dünyadaki durum da bizdekinden pek farklı değil…


Global ekonomilerde de uluslar arasında elbette farklılıklar olsa da genel bakışta durum birbirinin benzeri…


ABD’ deki beklenmeyen yüksek enflasyonun kontrol altına alınması için uzmanlar çalışıyorlar. FED Başkanı Jerome Powell ve Hazine Sekreteri Janet Yellen sıkı para politikası uygulamakta olduğu kadar, güçlü ABD Doları ideallerinde de ısrarcı davranıyorlar.


ECB, Avrupa Merkez Bankası da, bu yıl enflasyonla mücadelede kıyasıya bir uğraş veriyor. Özellikle Almanya’ daki enflasyon artışı topluluğu endişelendiriyor. Başkan Christine Lagarde, Avrupa Komisyonu Eş Başkanı Ursula von der Leyen ve hattâ IMF Başkanı Kristalina Georgieva ve ABD Hazine Sekreteri Janet Yellen ile dikkat çekici bir şekilde sık sık bir araya gelmek suretiyle küresel iklim değişimi ve ağırlaşan ekonomik şartları münazara ediyorlar.


Çin’de de ekonomik gidişatın problemli olduğu biliniyor ve durum uzmanlarca izleniyor.


Ülkemiz ekonomisinde de bakınca görünenler şöyle;


  • Enflasyon tutulamıyor.

  • TÜFE %19,25

  • ÜFE % 45,52

  • TÜFE - ÜFE makası tarihi fark açılmasıyla zirvede.

  • İşsizlik oranı % 11’lerde.

  • Büyüme oranı %21,7 olarak açıklandı.


(Tüm sayısal değerler TÜİK tarafından ilan edilen değerlerdir.)


  • Veri iletişiminde çok önemli sorunlar var; TÜİK verileri, ENAG hesaplamaları ve Reel hayattaki veriler birbirinden çok farklı. Bu durum, enflasyonda da, istihdam hacmi daralmasında da, hayatın olağan akışı içinde karşılaşılan verilerde geçerli.

  • Veri anlaşmazlığının yarattığı belirsizlik, güven kaybı, ekonomide birçok bakımdan son derece (Negatif) etkili oluyor.

  • ABD Doları, Euro vd yabancı para birimleri karşısında TL’nin değer kaybı, maalesef devam ediyor.

  • Reel faiz oranı enflasyonun altında; %19,25 enflasyonda uygulanan politika faizi şimdilik %19.

  • TCMB Başkanı Prof. Kavcıoğlu politika faizinin enflasyonun üzerinde olacağı söylemi çerçevesinde açıklanacak oranlar merak ve ilgiyle bekleniyor.

  • Turizmde yaz sezonu, neredeyse açılamadan kapandı. Zarar büyük, beklentilere yaklaşmak bile mümkün olamadı.

  • Reel sektörlerde, özellikle günlük yaşamın can damarı durumunda olan perakende sektöründe küçük ölçülerde kıpırdanmalar olsa da sadece umut yaratıyor, geleceğe güven veremiyor.

  • Gıda enflasyonundaki hızlı artış, yaz enflasyonunun da yüksek seyretmesinin neticeleri piyasalarda durgunluk nedeni olmaya devam ediyor.

  • Dış ticarette ihracatın ithalatı karşılama oranı yeterli değil, bu nedenle açık devam ediyor. Kur gerekçeli olarak ithalatın bir miktar azalmış olmasıyla karşılama oranı artsa da denge sağlanamıyor.

  • Ödemeler dengesi ve cari açık var ve devam ediyor.

  • Bütçe açığı bu koşullar altında matematik olarak da kaçınılmaz durumda. Bütçede tabii ki revizyonlar yapılabilir ama buradaki soru; “Nereye kadar” şeklindedir.


“Duruma şöyle bir bakınca” ilk planda görülenler şimdilik bunlar…


Hasan R. ARDIÇ

İstanbul, Eylül’21, 6


5 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör

PPK 18.11.2021 Kararlarına İlişkin Ekonomi Yorumları

TCMB PPK 18 Kasım 2021 tarihli kararlarına ilişkin iktisat teorisine bağlı kalarak yapılabilecek, akademik değeri olan bir yorumlama olanağı yoktur. Alınan kararlar ve yapılan açıklamalar, İktisat Teo