Ara
  • Hasan Ardic

Ağustos 2020 başlarken, genel durum…


Bayram bitti, bayram tatili de bitti…


Ülkemde büyük çoğunluk CoVid-19 salgınını pek umursamadı, maske kullanımı tahminen %25’lerin altındaydı, sosyal mesafe 2m değil, 20 cm olarak sayın ahalimiz tarafından uygulandı...


Bayram ziyaretleri, taziye ziyaretleri, doğum günleri ve düğünler yapıldı. Yine sosyal mesafe kuralına da, hijyene de, maske takma zorunluluğuna da kimse öyle pek itibar etmedi…


Bir salgın, ya da benzeri bir felâketin ifadesi sayılar değildir. Her bir vefa bir can, bir hayatın bitişi, acı ve bir kayıptır…


Ama…


Diğer taraftan da, sayısal değerlerin her gün verilmesi, karşılaştırmalı değerlendirmeler yapılması kaçınılmaz oluyor.


Konunun fiilen içinde olmayanlara bilgi vermek, felâketin ölçülebilirliği ile anlatmak pek sevimli olmasa da gereklidir…


Bu sayılar CoVid-19 ile ilgili olarak yine her gün ülkem ve dünyadaki tüm uluslar için açıklanıyor.


Bunları takip edenlerin kimi inanıyor, kimi de inanmıyor… Bu galiba her yerde böyle...


Geçirdiğimiz bu dönem sonrası, muhtemelen haftaya açıklanacak sayısal değerleri inanın görmek istemiyorum. Çünkü tatil süresince pandemi den korunma önlemleri alınmasında abartılı deformasyon olduğunu haber kaynaklarında izledik, okuduk…


Bu yazımı düzenlerken haber kanallarında Sağlık Bakanlığı hasta sayısının artacağını, arttığını, bazı hastanelerde ve özellikle yoğun bakım ünitelerinde yer kalmadığını söylüyordu...


Ekonomik veriler açıklandı…


Yıllık enflasyon öngörülerini, TÜFE vd ekonomideki ölçüm kriterlerini burada tek tek bir de benim yazmam, mâlûmun tekrarı olacak. (Öngörülen %12,6 idi, şimdilerde öngörülen yıl sonu enflasyonunun %11+ mertebesinde olacağı şeklinde…)


Bu nedenle burada bunlara, en azından bu yazımda ben yer vermeyeceğim…


TCMB bu defa da politika faizini bir önceki dönem (Ay) ile aynı tuttu.


FED de aynı şekilde politika faizinde değişiklik yapmadı.


ECB yaptığı bir dizi toplantıdan sonuç alamamış gibi görünse de CoVid-19’un AB üye ülkeleri ekonomilerindeki yıpranmalara karşılık yardım paketini açtı, uygulamaya da aldı… Paket toplamı € 170+ milyar...


Türkiye’de de bankalar, açıklanan faizlere ve rezervlere göre pozisyonlarını aldılar… Kredi faizlerini yükseltiyorlar, demek ki mevduat faizleri elden geçecek. Dolar ve Euro tırmanışta çünkü...


İşsizlik artarak devam ediyor gibi görünüyor, halk arasında böyle söyleniyor, TÜİK açıklamaları da bırakalım artması, işsizliğin azaldığını bile söylemekte...


Tüm bu gelişmeler içinde, $ ve €, TL karşısında neredeyse küçük bir band aralığında kalmaya devam ediyor. Bilhassa $, nasıl 6,85 bandında uzun süre kalabildi bunu iktisaden anlayabilmek zor…


Şimdilerde $/TL 7,30 test ediliyor, yeni psikolojik sınır aşıldı...


Bu veriler ışığında sağlıklı, tutarlı ve gerçekçi bir öngörüde bulunmak hakikaten zor. Ancak örneğin enflasyonun yıl sonunda %11’lerde olabilmesi, enflasyon matematiğine, hesaplama yöntemlerine uymuyor…


Eğer uyarsa, bu defa ortalamayı bu değere getirmek için; bugünden itibaren ülkemin tarihinde görülmemiş bir indeks (i.e. TÜFE) realizasyonu olmalı, ki bu da gerçek hayata uymuyor…


Temmuz ayı içinde değişik sektörlerde alınan KDV oranlarında bir dizi indirimler yapıldı. %18 olan KDV oranlarının bir kısmı %8’e, %8 olanların bir kısmı da %1’e indirildi. Bunlar daha ziyade hizmet sektörlerinde olmak üzere olanaklar çerçevesinde düzenlendi. Bu indirimlerin fiyatlara ve neticede son tüketiciye yansıması önemli...


Kiralarda stopaj %20’den %10’a indirildi. Tabii bu yılın geri kalan kısmı için uygulanacak. Yine de yaklaşık bir milyon işyeri kiracısı bu indirimden yararlanacak…


Ticaretteki hareketlilik, bayram öncesi pazar canlılığı mıdır derken görüyorum ki hareketlenme var ve devam ediyor. Şimdi kalkıp karamsarlık yapıp, şu sıralar iade edilen ürünler değiştiriliyor demenin pek bir anlamı yok....

AVM’lerde de hareketlilik artıyor. Alışverişe yönelik hareketlilik artsın da zaten… Aslında cadde mağazaları da çalışıyor ama, galiba cirolar henüz beklenenden düşük…


Pandemi konusunda AVM yönetimleri herkesten çok daha dikkatli ve özenli önlemler almaktalar, tebrik etmek lâzım...


Alışveriş için bana daha güvenli geliyor AVM’ler...


İşsizlik en önemli sorun olmaya devam ediyor, görünen o ki; devam da edecek. Bu, ülkemdeki hemen hemen her ailenin en temel sorunu…


Tarımdaki aile işletmeleri, mevsimlik işçiler gibi kitleleri de dikkate alarak, çalışabilecek yaş grubu işsizlik oranı %42 leri de geçtiğimiz ay içinde geride bıraktı…


Bir başka, son derece çarpıcı ifade de işsiz sayısının çalışan sayısını maalesef geçtiği yönünde...


Dış politikada bir çok dış sorun devam ediyor.


Azerbaycan ile ortak askeri tatbikat yapıldı. Muhtemelen Ermenistan dış politikasını, özellikle bölgedeki dış politikasını tekrar gözden geçirir.


Şu ara Yunanistan ile bazı çekişmeler var. Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin doğal gaz aramaları, Ayasofya’nın ibadete açılması, başta Meis olmak üzere Ege’deki adalar sorunu bu gündemin ana başlıkları…


Girit ile Rodos arasında Yunanlıların yeni deniz sahanlığı, bizim daha önceden belirlemiş olduğumuzla kesişiyor. Ege tabiriyle bir “Efelenme” var, ama bunun daha ilerleyeceğini düşünmüyorum.


Galiba Libya hareketlenecek. Şimdilik görüşmeler sürüyor. Rusya ve Fransa müdahil olmazsa, Mısır da haddini aşmazsa, Libya sorunu görüşmelerle çözülür...


Yılın ikinci yarısındayız…


Temmuz ile beraber, yılın ikinci yarısına da başladık, Ağustos’tan da ilk haftayı aldık bile...


Tüm dünyada öncelikli konu; CoVid-19 pandemisi ile mücadele ve ülkelerin aldıkları önlemler, verdikleri kayıplar ve de ekonomileri...


Aşı konusunda zamanlı-zamansız açıklamalar yapılmaya başlandı; demek ki çalışmalar sürüyor ama sonlandırılmasına daha epey var…


Belki de aşı konusu, ABD Başkanı Trump’ın yaklaşan Kasım seçimleri propagandası…


Yoksa daha net açıklamalar yapılırdı… Umut tabii ki devam ediyor...


Bu günlerde Pandemi başlığı altındaki en temel konu; yaklaşan sezonla beraber eğitimin ne şekilde düzenleneceği…


Okullar açılacak mı?


Eğitimde on-line devam mı edecek?


Celpler ya da terhisler nasıl düzenlenecek?


65 yaş üstü herhalde unutulmamıştır… Büyük olasılıkla bayram sonrası, bu günlerde bu konuda net bir açıklama yapılacaktır...

Sosyal ve kültürel etkinlikler; Sinema, tiyatro, sergiler, opera, bale vd nasıl devam edecekler?


Maçlar?


Bu konular en geç Ağustos ortasından itibaren tüm gündemi kaplayacak ölçüde oldukça geniş kapsamlı…


Olanları özetlemeye çalıştım. Yazılı ve görsel medya haber kanalları, yabancı basın takibi ile derlenen bu bilgiler çok hızla değişebiliyor.


Hâttâ bu yazımın ilk hali ile son kontrolü arasında bir gün olmakla beraber bazı revizyonlar yapmak gerekti...


O bakımdan ara sıra bu tür özetler yaparak hafızaları tazeleyip, gündemi takip etmede bir nevi kolaylık sağlamaya çalışıyorum.




8 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör

Şöyle bir, duruma bakalım...

Son birkaç aydır hayatın içinde bizde değişen bir şey yok gibi… CoVid-19’ dan başlayalım… CoVid-19, CoVid-21 (!) oldu… Bu gidişle devam da edecek… Temmuz ayında belirtildiği gibi, vaka ve kayıp sayıla