Ara
  • Hasan Ardic

Ağustos 2020 sonuna doğru ekonomi ve perakende sektöründeki gelişmeler



Bu sabaha karşı yayınladığım, Ağustos 2020 sonunda global ekonomiler ve dünya turu özeti sonunda bahsettiğim ve söz verdiğim yazım hazır.


Esasen ülkem ekonomisinin durumu hakkında o kadar çok şey yazılıp çiziliyor, konuşuluyor ki, inanın insan, hem yazarken ve hem de okurken artık değişik bir şeyler istiyor.


Bu nedenle, eğer farkındaysanız son birkaç aydır, ekonomik durumumuza ilişkin yazılarımı kısa geçiştiriyorum.


Bu yazıyı yazmak için TCMB kurul toplantısının bitmesini ve açıklamaların yapılmasını bekledim. Esasen toplantı sonucunu beklemek de sadece bir önlem, çok düşük bir olasılığa itibar etmekten başka bir şey değildi. Herkes biliyordu ki TCMB politika faizini artırmayacak, en iyisinden değiştirmeyecekti.


Nitekim, politika faizi %8,25 oranında tutularak, bu defa da değiştirilmedi. Aslında yapılan, yine ekonomistlerin bildiği gibi, MB, piyasalara kredi ve mevduat faizlerini siz düzenleyin, bizden bir politika faizi artırımı ve ilanı beklemeyin mesajını gayet net olarak veriyor…


Bankalar zaten mevduat faizi olarak %10-%11 arası uygulamalarını son on beş gündür yapmaktalar. Kredi faizlerinde de durum, geçtiğimiz hafta içinde %13'lerdeydi. Özetle piyasalar kendi dengelerini buluyor…


Faizler ve enflasyon oranları konusunda ne yapılırsa yapılsın, Dolar ve Euro kurlarındaki artışın bu şekilde önüne geçilebilmesi zor görünüyor.


Mevduat faizlerini artırarak, ABD Doları ve/veya Euro’dan TL’ye geçiş an itibarıyla çok zor. Ayrıca faizlerin artırıldığı ortamda yeni yatırımların yapılmasını beklemek de ancak zaman kaybı olarak görülür. Güven unsuru, kur politikalarının ve daha da gerçekçi olarak yatırımların yapılmasının ilk şartıdır.


An itibariyle piyasalarda durgunluk, CoVid-19 etkisi, dış politik ilişkiler, Avrupa’da Belarus sorunu, Libya, BAE-İsrail yakınlaşması, yaklaşan ABD Başkanlık seçimleri global olarak da yatırımlarda bekleme sürecinde olmanın temel nedenleri…


Cari açık ve bütçe açığı tarihi düzeylerde… İhracat yapmadan cari açığı, emisyon hacmini artırmadan bütçe açığını kapatmak olanaklı değil. Döndü enflasyona gelecek ve tabii işsizliğe de...


Özetle, sadece Türkiye'mde değil, ama fazlaca olarak Türkiye’mde olmak üzere bir yılı aşkın süredir ekonomistler olarak hepimizin tekrar tekrar uyardığı resesyon, bazı ülkelerde stagflasyon var, işliyor, ekonomileri yıpratıyor…


Perakende sektörüne baktığımızda, sektörün mağazacılık ve AVM taraflarındaki durum da doğal olarak ekonomik gidişattan doğrudan etkileniyor. Aksi zaten olmaz…


Temmuz 2020 pandemi etkisiyle de bir miktar iyi geçen bir aydı. Bayram alışverişi vardı. Ancak Ağustos 2020 için benzer ifadeyi kullanmak zor. Bunda biraz da iç turizmin etkili olduğunu görmek gerekli…


AVM’lerdeki bence önemli kıstaslardan biri, kapı giriş sayıları, AVM’sine göre değişse de genelde geçen yıla oranla (Pandemi öncesi de diyebiliriz.) yaklaşık %30-35 oranında daha düşük seyrediyor.


Tabii sadece kapı girişleri değil, esas önemli olan girişi müteakiben alışverişin yapılması. Güven endekslerini dikkatli incelemek lâzım… Bu arada E-Ticaretteki hızlı ve pandemi destekli artışı da önemsemek durumundayız.


Bu konuyu da ekonomistler, perakende sektörünün deneyimli isimleri olarak yaklaşık son 2-3 yıldır özenle vurguluyoruz. Talihsiz bir global salgın, E-Ticaret hacmini beklenenden de önce, hızlıca artırdı...


Konu tekrar AVM’lerin bundan böyle ne olacakları, nasıl olacakları, bire bir canlı alışverişin nasıl gelişeceği gibi konuları gündeme getiriyor, aslında konu ısıtılarak masaya tekrar geliyor…


Herşey bu denli karamsar olarak değerlendirilmemeli tabii…


ABD’li market zinciri Target, bu yılın ilk iki çeyreğinde, geçen yıl satışlarını yaklaşık %24+, kârlılığını da takriben %80+ artırdı. Bu perakende sektörünün şimdiye oranla daha geleneksel (Tabii ki çok gerekli) yüzü.


Bir de çağın gereklerine göre hızla şekillenen başka bir yüzü daha var perakendenin… Apple piyasa değerinin 2tr ABD Dolarını geçmesi de bir başka heyecan verici gelişme.


Özetle herşeyin karamsar olduğu dönemlerde bazı iyimser gelişmeleri de dikkate almak moral açısından çok önemli, önemli olmaktan ziyade gerekli...


5 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör