Ara
  • Hasan Ardic

Bir AVM'yi kapatmak...




Önce şunu soralım; bir AVM’yi kapatırsanız ne olur ???


Bence çok şey olur…


Ve bu olanların tamamı olumsuz şeylerdir…


Özetle;


AVM’lerin;


Kapatılmasından yana değilim…


Ama;


Fizibilitesiz açılmalarından yana da değilim....


AVM açacaksanız, yıllardır söylediğimde ısrarcıyım; lütfen matematiğin kullanıldığı, içinde sosyal yaklaşımların da var olduğu kuvvetli bir fizibiliteniz olsun. Fizibilite mutlaka yapılsın...


Bunu yatırımcı da yapar, ya da daha iyisi bu konularda çalışan profesyonel kuruluşların yapacağı fizibilite sonuçları doğrultusunda karar alınır.


Bu koşullarda;


Kârlılık, sürdürülebilirlik, kalıcılık, etik yaklaşımlar kullanılırken, sonuçta AVM yatırımcısını, işletmecisini, perakendecileri, müşterileri simultane olarak memnun eden bir ticari yapı oluşturulur.


Bir AVM kolay açılan, açıldığından daha da kolay kapatılabilen bir şey değildir, zaten olmamalıdır da…


Orta büyüklükteki bir AVM’yi baz olarak alıp buradan hareketle çıkacak bazı sonuçları paylaşmak isterim. Bugün İstanbul’da orta büyüklükte olarak tanımlanan bir AVM, 50-60.000m2 kiralanabilir alanı olan bir AVM’dir. Department Store’u, hipermarketi, sinemaları, food court’u yanında, çeşitli büyüklüklerde 125-150 mağazası ile,


böyle bir AVM’de;


Yatırımcı/İşletmeci şirket çalışanları 50 kişi

Taşeron firmalar personeli 200 kişi

Hariçten alınan hizmetler çalışanları 15 kişi

Mağazalar personeli 2.000 kişi

ortalama olarak çalıştırıldığında toplam ; 2.265 kişi doğrudan istihdam olarak tanımlanmaktadır.


Türkiye nüfus çarpanı 4,2 dir.


Bu durumda doğrudan istihdam edilen 2.265 kişi, aileleri ve bakmakla yükümlü bulundukları nüfus; 9.513 kişilik bir kalabalık bir topluluğa dönüşür.


Böyle bir AVM’nin tedarikçileri, yani dolaylı istihdamı düşünüldüğünde sayısal öngörüde bulunmak her ne kadar zor olsa da, sonuçta ortaya istihdama ilişkin önemli sayılar çıkar.

(Eğitimlerimde bu konuları “Case Study”lerle daha geniş perspektifte, örnekleriyle anlatıyorum. Ortaya çıkan parasal ve sosyal sorunları eğitim alanlar hayretle izliyorlar.)


Bu nüfus, profil olarak genç yaşta, eğitimli bir nüfustur. Eğitim ortalamada çoğunlukla Lise ve üzeri, Üniversite/Akademi seviyesinde, yaş grubu bandı da 18-45 aralığındadır.


Bir AVM’yi hesapsızca açıp, aniden kapatırsanız doğrudan 2 binin üzerinde sayıda insanı işsiz bırakır, aileleriyle beraber 9.5 bin kişinin hayatını etkilersiniz. Dolaylı istihdamı bu sayıların dışında tuttuk. Dahil edersek sayı çok üzücü boyutlara ulaşır…


Elbette bu genç insanlar sonsuza kadar işsiz kalmayacaklardır. Ama kabul etmek gerekir ki ülkemin bugünkü koşulları altında iş bulmak öyle pek kolay değildir. Ayrıca basına bakılırsa, AVM kapanışlarının birbirini izlemesi beklenmektedir.


Yıllardır peş peşe AVM açan yatırımcılar, onları destekleyen, bir anlamda tetikleyen kiralama şirketlerinin bu gibi durumlarda maalesef pek sesi soluğu çıkmaz. Açtıkları, açtırdıkları AVM’lerin yanında durmak yerine yeni dallara yönelirler. Sonra da geri dönerler ama…


Bu işler kolay manevra yapılabilecek küçük işler değildir. Yukarıda örneklediğimiz AVM boyutundaki kuruluşlar, büyük uçaklar, büyük gemiler gibidir. Anlık manevralarla yön değiştirmeleri kolay değildir…


Dünyanın ve ülkemizin içinde bulunduğu bu pandemi döneminde, ekonomilerin resesyona, stagflasyona girdikleri böyle bir zamanda, istihdam sağlayan iş yerlerinin açılmasını, var olanların kapatılmamasını desteklemek uygundur.


Doğrusuyla yanlışıyla, iyisiyle kötüsüyle bir dönemin en parlak iş yerleri olan AVM’leri böyle bir anda bir kenara bırakmak bana pek akılcı, hâttâ pek etik de gelmiyor...


6 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör