Ara
  • Hasan Ardic

Black Friday / Kara Cuma


Black Friday / Kara Cuma


Globalleşen dünyada ulusların, inançların ya da benzer şekilde bazı yaygın kullanılan alışkanlıkların artık ne ulusu kaldı, ne inançsal ayrımsallığı, ne de sınırları.



Bugün sadece Türkiyem’de değil, birçok ulusta “Black Friday” gayet iyi biliniyor, uygulanıyor…


Bu da küreselleşmenin bir gereği…


O zaman biraz anlatalım; Black Friday nedir, perakendedeki önemi nedir, Black Friday kapitalizmin bir icadı olarak yorumlanabilir mi, vs…


Black Friday’i anlatabilmek için önce kısaca Thanksgiving Day / Şükran Günü nedir, biraz bu konuya girmek lâzım...


Birleşik Devletlerde, Thanksgiving / Şükran günü her yıl Kasım ayında, kendine özgü törenlerle kutlanan bir gündür. Gayet iyi hatırlayacaksınız, ABD Başkanı Thanksgiving için hazırlanan kesilmek üzere olan hindiyi son anda kesilmekten kurtarır.


Havalar uygunsa bahçede, değilse Beyaz Saray’da çocuklarla Başkan ve ailesi birlikte Thanksgiving Day kutlamaları yaparlar…


Aileler mümkün olduğunca aile içinde geniş katılımlı bir yemeği birlikte yerler...


Bu inanışlarına göre kutsal olan, Tanrıya Şükran günü, ya da orijinal adıyla Thanksgiving Day, XIX.yy sonlarına doğru dönemin ABD Başkanı Abraham Lincoln tarafından resmi tatil günü olarak ilân edilmiştir.


Her yıl Kasım ayının son Perşembesi…


Sonraki dönemlerde, 1905 yılında Kanada Toronto’da Eaton Department Store öncülüğünde ilk defa şükran günü geçit törenleri başlatıldı.


Ünlü mağazalar zinciri Macy’s de Thanksgiving Day tören geçişlerini ABD’de başlattı.

1950’li yıllara gelindiğinde insanlar hastalık bahaneleri bulmaya, Thanksgiving kutlamalarından dolayı alışveriş yapamadıklarını ileri sürerek takip eden Cuma gününün de alışveriş günü olmasını istediler…


1966 yılında bu durum yazılı olarak başta basın olmak üzere geniş alanda kendine yer buldu.


Önce 1950’lerde ama daha da yoğun olarak 1966 ve sonrasında Black Friday / Kara Cuma ün kazanmaya başladı.


Bir tür alışveriş çılgınlığının başlangıcıydı o yıllar. Philadelphia Polis Müdürlüğü, Black Friday / Kara Cuma’yı, kent merkezinde bulunan mağazalardaki alışveriş karmaşası olarak tanımlamaya başlamıştı...


O dönemde Black Friday, bir anlamda olumsuzlukla tanımlanır olmaya başladı.


Evet, perakendeciler o Cuma’ya kara demiyorlardı ama algı bu şekilde yayılmaya başlamıştı…


Birbiriyle karıştırılan bir de Black Thursday var… O da bir başka kara gün olarak anılır. 29 Ekim 1929 yılındaki Black Thursday / Kara Perşembe…


Bu tarih ABD'deki büyük ekonomik bunalımın başlangıç günü olarak tarihte işaretlendi…


Borsa o güne %12 kayıpla başlamıştı…


İşte genelde birbiriyle karıştırılan Black Friday / Kara Cuma ve Black Thursday / Kara Perşembe’nin tarihi özeti, kısa hikâyeleri böyle…

Şimdi biz; işin, Kara Cuma’nın, Perakende Sektörü ile olan ilişkisine şöyle bir bakalım…

Tarihi, kronolojik oluşumu, algısı, inancı her ne olursa olsun, her yıl Kasım ayının dördüncü (son) Perşembe gününü takip eden Cuma günü olarak yaşanılan Black Friday, bir alışveriş çılgınlığı, müthiş indirimler ve perakendede olağanüstü cirolar anlamına gelmektedir.


Bir diğer taraftan, perakendede yılın en kârlı günü olarak kabul edilir.


Bu alışveriş çılgınlığı hem tüketiciler, hem de perakendeciler için birlikte kârlı bir alışveriş olsa da, durum ABD’nin büyük kentlerindeki güvenlik güçlerince zor geçen bir dönem olarak adlandırılır.


ABD tarihinde 2006 yılında olduğu gibi sonu ölümle biten kargaşa ve hâttâ New

York’ta olduğu gibi mağazaların yağmalanması ile de karşılaşıldığı olmuştur.

Ülkemde Kara Cuma…

Ülkemde Kara Cuma, sadece alışveriş ile anılır, kutsal bir tarafı olmadığından zaten şükran günü vb kutlamaların olması da beklenmez.


Ülkemin özellikle büyük kentlerindeki yerleşim merkezlerinde, hem organize perakendede, hem de cadde mağazacılığında bu uygulama giderek alışılagelen bir konuma geçmektedir…


Yani hem AVM’lerde, hem de cadde mağazalarında markalar özel bir alışveriş fırsatı olarak Black Friday uygulaması yaparlar. Türkçesi olan Kara Cuma’dan çok, Black Friday kullanılır, bu herhalde daha çekici ve daha uluslararası bir anlam ifade ettiğinden olsa gerektir…


Tabii olarak Perşembe akşamı uzun çalışma programı, takip eden Cuma (Black Friday) ve o haftanın Cumartesi ve Pazar’ı da dahil edilince alışveriş çoğu zaman ağırlıklı Cuma olmak üzere üç güne yayılarak uygulamaya alınır…


Burada bizi ilgilendiren husus; perakende sektörüne bir canlılığın gelmesi, indirimlerin yaygınlaşması ile her gelir grubunda yer alan tüketicilerin alışveriş olanaklarını genişletmeleri, satışlar ve satış cirolarının artırılması, kârlılık beklentilerinin daha üst düzeyde karşılanması ve nakit akışı artışıdır…

Pandemi koşulları altında Kara Cuma uygulaması

Tarihte 2020 yılı her bakımdan ayrıcalıklı bir yıl olarak anılacak…


Buna Black Friday satışlarını da kolaylıkla dâhil edebilirsiniz…


Anlaşıldığı üzere Black Friday satışlarında E-Ticaret, bu yıl çok ciddi bir farkla, bire bir satışların cirolarını katlayacak…


Bunu söylemek için herhangi bir vasfa; ekonomist olmak, falcı olmak vb gibi, tabii ki gerek yok.


Zaten durum ortada…


Ama, var olan ekonomik darboğaza, CoVid-19 ile gelen ve eklenen ağır ekonomik şartlar, bu beklentinin ne derece karşılanabileceği ve ciroların ne derece yüksek olabileceği konularında, doğru ve gerçekçi öngörülerde bulunmayı kısıtlamakta, zorlaştırmakta…


Bunu biraz deneyerek göreceğiz gibi…


Tabii tüm dileğim; bu yılın geçmiş bütün yıllardaki benzer uygulamadan fazla ciro ve kârlılıklarla gerçekleşmesi…


Aksini düşünmek istemiyor insan…

Black Friday Kapitalizmin icatlarından biri midir?

Bence net olarak “Evet”...


Buna karşı mıyım?


Hayır…


Ama işin bir de halkın talebiyle oluşumu tarafı var ki dikkate almadan geçmek olmaz…


O da şu;


Black Friday çıkış noktası olan ABD’de insanlar, Thanksgiving Day kutlamaları dolayısıyla ertesi gün alışveriş yapamadıklarından hareketle Cuma’nın alışveriş günü olması gerekçesiyle tatil edilmesi talebinde bulunmaları…


Ve…


Bu talebin kabul görmesiyle Black Friday alışverişinin yapılmasının sağlanması, Black Friday’in sadece kapitalizm kaynaklı olmadığını düşündürüyor…


Dikkat edilmesinde yarar gördüğüm husus;


Tüketicilerin ve perakendecilerin bu taleplerinin, Noel alışverişi öncesi hükümetlerce de uygun bulunması, resmileştirilmesidir.

Neden bu konuyu işledim?

  • Ekonomi konularında şu sıralar yazmak beni mutsuz ediyor, yazdıklarımız esasen halka anlam ifade etmiyor, ayrıca aynı şeyleri tekrarlamak kaçınılmaz gibi...

  • Perakende sektöründe Black Friday önemli bir fırsat ve BF için son bir ay...

  • Black Friday ve Thanksgiving Day hakkında meraklısına bilgi vermek en azından hoş bir şey…

  • Thanksgiving Day’in inançsal yanı değil, Black Friday’e neden olması bizi ilgilendiriyor…

  • Küreselleşen dünyada iyi ya da kötü her şey birbiriyle ciddi ve hızlı bir etkileşim içinde; Black Friday, CoVid-19 gibi…

  • Dünyada, ki çıkış noktası ABD, perakende ve tüketici taleplerinin ülke yöneticileri tarafından ne derece önemsendiğine ilişkin bir örnek olması da enteresan…

  • Perakendede satışların teşvik edilmesi, indirimlerle tüketicinin korunması, ciroların artışı, kârlılığın artırılması, piyasaların canlandırılması, morallerin yükseltilmesi...

  • Yapılan indirimlerle tüketicinin fiyat duyarlı alışveriş davranışlarının önemi...

Ayrıca bilgi daima bilgidir ve mutlaka yararlıdır..


7 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör