Ara
  • Hasan Ardic

CoVid-19 Turizm Etkileşimi



CoVid-19 ile ilgili yazı yazmayı bir çoğumuz istemiyoruz artık, ama yazıyoruz da…


Çünkü;


Halen CoVid-19 ile yaşıyoruz ve bu bir süre daha böyle devam edecek…


Öyle görünüyor…


Bizim coğrafyada tam anlamıyla yaz mevsiminin ortasındayız.


Temmuz…


Sadece bizim coğrafyada değil kuzey yarım kürede her yerde yaz sezonu; olabildiğince…


Ayrıca Global Warming / Küresel Isınma ile giderek ısı, normal değerlerin üzerinde, mevsim değerlerini arar duruma gelmekteyiz.


Bu yıl, doğrusu pek yorulmadık; bazı ülkelerde işsizlik, bazı ülkelerde ekonomide durağan dönemlerin uzaması, bütün ülkelerde de CoVid-19…


Ama yine de;


Tatil…


Tatil sadece yorulma karşılığı değil elbette, çok önemli bir gereksinim.


Herkes için...


O zaman…


Geldik “Turizm” konusuna…


Tabii turizm sadece turizm olarak değil, esasen CoVid-19 ile etkileşim bağlamında, dünyada ve ülkemde turizm ne durumda, şöyle bir bakalım beraberce.


Toplu ulaşım, tabii sadece kent içi ulaşım olarak değil, uluslararası ulaşım olarak da ele alındığında; uçaklar, gemiler ve diğer ulaşım araçları virus tehlikesi ile oldukça kısıtlı…


Açıkçası herhalde en fazla havayolu şirketleri, uçak üreticileri, özetle havacılık CoVid-19’dan en çok ve en negatif anlamda etkilendi.


Değişik uluslararası kanallardan toparladığım bilgileri aşağıda sizlere sunuyorum. Belki bazı minör değişiklikler olmuştur, ancak genel durum Haziran 2020 itibariyle bu…


Virgin Airways, yaklaşık 3.000 çalışanının iş akitlerini feshetti. Bu sayının %20’sinin pilot olduğu söylendi, yazıldı. Yani 600 pilot.


South African Airways

Thai Airways

Eurowings Airlines

Virgin Australia

iflas etti.


Air Mauritius iflas başvurusunu yaptı, muhtemelen iflasa ilişkin işlemler başlatılmıştır.


FinnAir, RyanAir, SAS, envanterdeki uçak sayılarında ve tabii buna bağlı olarak personel sayısında da radikal ölçüde daralmaya gittiler. Bu durum on binlerce havayolu çalışanının işsiz kalması demekti.


Norwegian Airlines erken alınmış hızlı bir kararla bütün uzun menzilli, overseas uçuşlarını iptal etmekle kalmadı, bunun yanı sıra sipariş etmiş olduğu Boeing 787 uçaklarını satın alamayacağını da Boeing firmasına resmen bildirdi…


FinnAir, RyanAir, SAS ve Norwegian Airlines bu durumda İskandinav Ülkeleri hava taşımacılığını adeta kesince, bu defa Norwegian Airlines ile SAS’i birleştirme yoluna gittiler. Tek havayolu olarak çalışmaları öngörüldü, bu birleşme için ikili işlemler herhalde devam ediyor olsa gerek.


Emirates, 38 adet Airbus A380 uçağını süresiz olarak uçuştan aldı. Şimdiye kadar dünya klasmanında ilk kez bir arada verilen en büyük uçak siparişini, 150 adet Boeing 777 sözleşmelerini, yaptığı ön ödemeleri yok saymak pahasına tek taraflı olarak feshetti. 56 yaş üstü personelini erken emeklilik için teşvik etti.


Bir başka körfez havayolu şirketi olan Ethiad sipariş ettiği 18 adet Airbus A350 uçağı iptal etti. 10 adet Boeing 787 uçağını da süresiz olarak uçuştan çekti.


IAG (British Airways’in kardeş şirketlerinden) devralmayı plânladığı Air Europe ile olan anlaşmasını feshetti. IAG’nin zararı yaklaşık €40 mio.


IAG / Iberia 56 ve IAG / British 34 uçağını, yani toplamda 90 uçağı seferden çektiler. Tabii yine süresiz… Ethiad gibi teşvik edici ödemelerle değil, doğrudan 58 yaş üzeri personeli emekliye sevk ederek personelde tasarrufa gitti.


LuxAir ve Brussels Airline şirketleri, işlerini %50 oranında düşürme kararı aldılar.


Lufthansa, 72 uçağını süresiz olarak yerde tutuyor. Bu henüz plânlama aşamasında gibi olsa da uygulamaya geçmiş olduklarını düşünüyorum.


CoVid-19 pandemisi herhalde en çok zararı havacılık sektörüne verdi.


Havayolu şirketleri, uçak üreticileri, havayolu kokpit, kabin ve teknik personeli, bağlı catering firmaları, güvenlik elemanları, yer elemanları, satış personeli, kendilerine büyük montanlı yatırımlar yapıldığı halde erken emekliliğe sevk edilen kokpit ve kabin ekipleri, iptal edilen uçak siparişleri, yere çekilen uçakların korunmaları, iptal edilen iç-dış hat uçuşları, vb herşey; milyarlarca $ zarara, öngörülemeyen zarara yol açtı…


Şimdilik salt havacılık etkileşimindeyiz, daha Turizm-CoVid etkileşimine geçemedik…


Peki, bu kadar mı???


Maalesef hayır!


Daha var…


Uluslararası havacılık otoriteleri, Eylül-Ekim dönemine kadar daha 8.000 uçağın seferden çekileceği, hangara alınacağı yönünde, ciddi öngörülerde bulunuyorlar.


Uçak başına takribi 12 personel ortalamasıyla neredeyse sayıları 100.000’i bulan havacılık personeli işsiz kalacak.


Ülkemde Atlas Jet’in durumu artık gayet net. Esasen diğer havayolu şirketlerinin de durumu maalesef umut verici görünüm sergilemiyor.


Özellikle uluslararası havacılıkla ilgili, yukarıda yer verdiklerimi; Havacı (Pilot) Ekonomist olmaktan dolayı, aslında ilgimden kaynaklı sektör bilgilerinden, yabancı basın takibimden ve duyumlarımdan derledim.


Haziran 2020 başı itibariyle durum böyle özetlenebilirdi.


Buraya kadar havacılık sektörü kanalıyla turizm virus etkileşiminin özetini yapmaya çalıştım.


Şimdi ülkemde yaz turizminin CoVid-19 pandemisi ile etkileşimine konaklamadan başlayarak bir göz atalım…


Biliyorsunuz oteller Mayıs 2020 sonu itibarıyla açılacaktı…


Açılanlar da oldu, açılmayanlar da…


Maxx Royal Hotels zincirinden bir otelin açılacağını, diğerlerinin virusle mücadele sürecindeki gelişmelere göre açılıp açılmayacağının kararlaştırılacağını öğrendik…


Titanic, belki sadece Lara’daki otelini yaz turizmine açacak, diğerlerinin ne olacağı hakkında çalışmalarını sürdürecekler..


Anex, 20 otelde yetkili bir acente. Otellerinin ancak %50’sini açacak…


IC Hotels mevcut 3 otelinden sadece birini, Crystal Hotels de mevcut 21 otelinden %50 açılışla sürece dahil olacak…


Rixos’ta Belek açık, Sungate henüz kapalı...


Bu durumda, görünen KKTC’de turizmin canlanabilirliği görüşülüyorsa da, henüz ne olacağı hakkında güvenilir öngörü yok. Oteller açık. Uçuşlar Ercan Hava Alanına yönlendirilmiş durumda…


Almanya, Doğu Avrupa, İran ve Rusya Turizm pazarları, görünen o ki; şimdilik kapalı. Açılır mı? Henüz net bir işaret, bilgi, öngörü, haber vs yok.


Uzun yıllardır muamma olan ELAL/Israel Havayolları İstanbul uçuşlarını başlattı. Beklenen; Charter uçuşlarının özellikle Antalya’ya yapılmasıyla turizmde birşey kazandırmayan “Alles Inklusive” herşey dahil uygulamaları başlayacak. Bu konuda her ne kadar bazı yeni düzenlemeler yapılmış olsa da, günlerin neler getireceğini izleyerek hep beraber göreceğiz…


Türkiye, sadece İstanbul’dan ibaret değil, hele ki Turizmde…


Ama İstanbul, güzel İstanbul’um turizm sektörü için de önemli bir göstergedir.


Şehir otelleri hakkında özel bir çalışma yapmadım, ancak durum malûm, ama şehir dışı, kongre vb otellerde Mayıs-Haziran doluluk oranları %7,5’lerdeydi. Müzeler boş, Kapalı Çarşı da öyle...


İç turizmde, özellikle yaz mevsimi dolayısıyla, Anadolu’daki kentlere, memlekete gideceklerin sayısında bile ciddi düşüşler olduğunu gözlemliyoruz, haberlerde izliyoruz.


Dünyada ve ülkemde turizm sektörü, her bir alt sektörü ile külliyen ciddi boyutta zararda…


Turizm-CoVid 19 etkileşimi şimdilik böyle…


Başta AB ülkeleri olmak üzere birçok ülkeye gidiş, şimdilik sorunlu. O ülkelerden ülkeme geliş de benzer şekilde sorunlar yaşamakta…


Turizm fuarları, cruise turları, safari turları, hafta sonu tatilleri kalmadı…


Tabii ki şimdilik…


Ama globalde zarar büyük.


Hem de çok çok büyük…


Şimdi;


Başta Zoom ve benzerleri ile facebook, twitter, linkedIn, instagram, online eğitim ve diğerleri revaçta.


Firma değerleri olarak bir karşılaştırma yaparsak, dünya devi şirketler bu konuda epey şöhret ve daha önemlisi değer kaybı gösterirler.


Bunu en azından şimdi yapmayalım, pozitif olalım...





10 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör