Ara
  • Hasan Ardic

Ekonomi Notları (Ağustos'21,12 itibariyle)


Ekonomi Notları

(12/8/2021 İtibariyle)


Ağustos’21,12 Perşembe günü (Bugün) rutin çalışma programı doğrultusunda TCMB PPK olağan toplantısını tamamlayarak saat 14:00’te açıklamalarını yapacak.


Açıklama metni TCMB tarafından yayınlandığında elbette dikkatle okunacak ve MB politikalarında değişme, yeni bir ek karar, olup olmadığı hususlarına bakılacak.


En fazla merakla beklenen, TCMB Politika Faizinin ne olacağı...


Merak edilen; enflasyon ile olan ilişkilerine bakarak artırılacağı, ya da bir önceki ay oranının muhafaza edileceği veya belki de düşürüleceği…


Ekonominin kurallarına göre uygun olanı, politika faizinin enflasyon oranının üzerinde belirlenmesi. Bu malûmun ilânı. Ancak böyle olmayabiliyor da…


Yine Ekonominin kurallarına göre uygun olanı, bir önceki ay politika faiz oranının korunması durumunda enflasyonda da değişimin olmaması, yani fiyat istikrarı olması gereği. Bu da esasen bir anlamda yine malûmun ilânı. Ancak enflasyon yükseliyor.


Faiz oranlarının düşürülmesi net olarak öngörülmekte olduğu gibi, 2021 yılı itibariyle olanak dışı. Eğer politika faiz oranı düşürülürse, başta kur politikaları, TL’nin değer kayıpları ve enflasyonun kontrol altında tutulması iyice olanaksız olacaktır.


İkinci önemli beklenti de, sıkı para politikası uygulamasından taviz verilmeyeceği ve faiz-enflasyon ilişkisinde faiz oranlarının enflasyon üzerinde tutulacağı kararlılığının açıklanmasına devam konusudur.


Burada iki temel unsur ortaya çıkar. Defalarca, bütün gerçek ekonomistlerin de, TCMB’nin de belirttikleri gibi;

MB’nin bağımsız, özerk olarak karar alabilmesi,

Güven ve istikrar .


Malûm, MB ekonomideki son likidite kaynağıdır. Piyasalarda bankalarla ödünç para alma-verme ilişkisi içindedir. Bu uygulamalar, serbest piyasa ekonomisinin koşulları çerçevesinde para arz ve talebinin dengelenmesi için uygun faiz oranları kullanılarak yapılır.


Bu bağlamda, sadece TCMB’nin değil, hemen paralelinde TÜİK’in de verilerinde doğruluk (Asgari ölçüde hata marjı ile çalışmak anlamında) ve yayınlanan verilerle gerçek hayattaki realitelerin örtüşmesi gerekliliği çok ama çok önemli ve gereklidir.


2021 yıllık enflasyon oranı (TÜFE), yıl sonu itibariyle % 18,95 ve yurt içi ÜFE oranı da % 44,92 olarak öngörülmektedir. Bunlar TCMB verileridir. Bu veriler revize edilir / edilmez, bunu yıl sonuna doğru her ay görebiliriz.


Burada önemli iki nokta var;


ÜFE ile TÜFE oranları arasındaki makas (ki giderek açılıyor)

Yayınlanan verilerle, gerçek hayatın verileri arasındaki uyumsuzluk


Daha net açıklamaya çalışıldığında görülen;


Üreticiler bir önceki yıl 100,00 TL’ye mâl ettikleri ürünü bu yıl 144,92 TL’ye mâl edecekler, ama bu ürünü tüketicilere 118,95 TL’ye satacaklar gibi irrasyonel bir sonuç ortaya çıkacaktır.


Makas ile ilgili olan durum yukarıda, gerçek hayatla yayınlanan veriler arasındaki uyumsuzluk da aşağıda yer almaktadır.


TÜFE beklentisi yıl sonu itibariyle %18,95 olsa da, an itibariyle bile enflasyonun mevsim etkilerinden arındırılmış reel oranı en az %50 olacaktır, hattâ belki daha da fazla… Şimdilik görünen böyle...


Ağustos’21, 11 (Çarşamba) dün itibariyle bir özet yapılacak olursa;


USD / TL 8,6399 Euro / TL 10,1195 Sterlin 11,9598

2021 Enflasyon tahmini %14,1

2022 Enflasyon tahmini %7,8

2023 Enflasyon tahmini %5

2021 TÜFE %18,95

2021 YİÜFE %44,92


Burada iki önemli not daha var;


TÜFE, YİÜFE, vb diğer beklentilerde daha önceleri de yapıldığı gibi koşullar doğrultusunda değişiklikler, güncellemeler yapılabilir. (i.e. TÜFE %17,53 tahmini %18,95 olarak revize edilmiştir.)


Defalarca yazdım ve yazmaktan da usanmayacağım; TCMB tahminde bulunmaz, piyasaya mesaj falan da vermez. Hedefler belirler ve bu hedeflerin tutturulması için çalışmalar yapar.


İstihdam hacmi konusunda işsizliğin %10,6 olarak yayınlanması, gerçek hayatta var olan, herkes tarafınca net olarak yaşanan işsizlik oranının bu olmadığından hareketle reel değerlerin işleme alınması, iktisaden alınacak önlemlerin de gerçekliği bakımından önem taşımaktadır.


Burada ne TCMB, ne de TÜİK verileri yanlış demiyorum. Hesaplama kriterleri reel hayattaki değerlerden çok farklı… Örneğin siyasal baskı ya da talimatla ekonomideki verileri belirlemek olanaklı değildir, çünkü çalışmaz.


Esas yapılması gereken; daha hassas ve büyük sayılar kanunu uyarınca daha fazla veriden yararlanarak yapılan hesaplamalarda ortaya çıkacak olan akademik nitelikli, bilimsel, matematik sonuçlara göre, orta-uzun vadeli önlemler almak ve uygulamada süreklilik sağlamaktır.


Tamam zordur, ama ekonomi de böyle bir şeydir…


Hasan R. ARDIÇ

İstanbul, Ağustos’21,12


4 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör

PPK 18.11.2021 Kararlarına İlişkin Ekonomi Yorumları

TCMB PPK 18 Kasım 2021 tarihli kararlarına ilişkin iktisat teorisine bağlı kalarak yapılabilecek, akademik değeri olan bir yorumlama olanağı yoktur. Alınan kararlar ve yapılan açıklamalar, İktisat Teo

Şöyle bir, duruma bakalım...

Son birkaç aydır hayatın içinde bizde değişen bir şey yok gibi… CoVid-19’ dan başlayalım… CoVid-19, CoVid-21 (!) oldu… Bu gidişle devam da edecek… Temmuz ayında belirtildiği gibi, vaka ve kayıp sayıla