...flasyon (lar)

Resim: Hasan R. ARDIÇ, 2021 suluboya

….flasyon(lar)


Belki garip bir başlık gibi gelebilir…


Öyle de zaten…


İlki; Enflasyon


Tanımlamaya neredeyse artık gerek kalmadı, bilmeyenimiz yoktur herhalde…


Cinsi, türü, oranı, nedenleri ve diğer tüm bilgileri bir an için bir kenara bırakalım.


En çarpıcı tanımı; halk arasında hayat pahalılığı / geçim zorluğu - sıkıntısı…


Türkiye, uzun yıllar boyunca enflasyonla birlikte yaşadı, mücadele etti…


Aslında, hani derler ya ; “Azı karar, çoğu zarar” işte o türden bir iktisadî kavram…


Mutlaka yüksek dozda olanına karşı korunmalı…


İkincisi; Stagnasyon


Tam karşılığı, durgunluk (Recession)


GSH hızının ortalama değerden daha düşük hızda büyümesi, ekonomide durgunluk.


Görülmekte olduğu gibi en az enflasyon, işsizlik kadar istenmeyen bir ekonomik süreç…


Türkiye’de yıllar içinde bunu da zaman zaman yaşadık, yaşıyoruz ve ileride de hiç temenni etmesek de yaşama olasılığımız var…


Resesyona düşmemekte sayısız fayda olduğu muhakkak.


Üçüncüsü; Stagflasyon


Enflasyon ve stagnasyonun birleşiminden türetilen iktisadî bir kavram. Enflasyon koşulları altında durgunluk…


Stagnation + Inflation = Stagflation


Enflasyonla başlayıp, stagnasyonla devam eden sürecin daha da kötüye giderek, enflasyon koşulları altındaki durgunluk…


Dikkat edildiğinde görülen; giderek …flasyonların kötüleşmesi…


Dördüncüsü; Slumpflasyon


Enflasyon sürecinde ekonomik küçülme…


Slumpflasyonu tanımlarken hiç kullanmak istemememe rağmen batma, çökme karşılıklarını da belirtme zorunluluğu var. Yani diğerlerine göre beterin de beteri…


Stagnasyon ile slumpflasyon arasında elbette nüans var ve bu fark her iki terimin açıklamalarında zaten mevcut.


Diğerleri; Deflasyon, Taksflasyon, …


Deflasyon, toplam talebin toplam arz karşısında yetersiz kalması, mal ve hizmet fiyatlarının düşmesine rağmen alıcı bulunamaması olarak tanımlandığında, bir bakışta enflasyonun tersi gibi görünse de, olumlu bir tarafı elbette yoktur.


Taksflasyon, yüksek enflasyon ve yüksek vergi yükünün birlikte ekonomi yapısında yer alması şeklinde özetlenebilir.


Bu kavramları çoğaltmak, değişik tanımlamak, yeni tamlamalar türetmek elbette mümkün…


Ancak, biz şimdi kendi durumumuza bakalım dersek;


Bizim an itibariyle ekonomik yapımızda var olanlar…


Enflasyon, stagnasyon, dolayısıyla stagflasyon ve de slumpflasyon…


Bunlar şimdilik ekonomimizdeki mevcut hastalıklar diyelim.


Taksflasyon, kısmen var olsa da daha ağır şekilde yakın vadede gelecek görünümünde…


Hepsi bu kadar mı?


Hayır…


Burada sadece; …flasyon(lar)ın bir kısmını mercek altına alıp, sadece ekonomi sözlüğündeki anlamlarını hatırlamaya çalıştım.


Bu hastalıkların tanı ve tedavisinde değişik reçeteler ve sayıları kısıtlı olsa da bazı klinikler var elbette…


IMF, WB, WTC vd.,


Ve bu ekonomi kliniklerinin ağır ekonomi reçeteleri…


Şunu görmekte yarar var, çünkü bütün ekonomiler bu deneyimleri geçirdiler ve gördüler…


Bu …flasyonlar birlikte ve yüksek oranlarda ekonomik bünyeye nüfuz etmişlerse çare sadece iç yapıda çözümlenememektedir…


Ekonomimiz özellikle 70’li yıllar itibariyle bu iktisadî hastalıklara yakalanmış, zaman zaman bunlardan kurtulmuş, zaman zaman yoğun bakımlık olmuştur.


Sonuç olarak tıpta olsun, ekonomide olsun ya da diğer alanlarda olsun; istenmeyen durumlar her zaman, farklı dozlarda da olsa, görülecektir. Önemli olan, istenmeyen durumlara düşmemeyi başarabilmektir. Ya da en azından istenmeyen durumlara karşı çözüm üretebilmek…


İçinde bulunduğumuz küresel yapılanmada bu türden istenmeyen durumlardan çıkışın yine küreselliğin gerekleri içinde, uluslararası platformların destekleri kullanılarak gerçekleştirilmesi daha rasyonel ve daha uygun gerekliliktir.


Hasan R. ARDIÇ

İstanbul, Ocak 22, 18


54 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör

Artık ülkemizde yaşayan herkes biliyor ki; 17 Mart 2022 Perşembe günü TCMB, PPK toplantısı kararlarını saat 14:00’te açıklayacak. Bu kararlar içinde de en fazla ilgi çekeni tabii ki politika faiz oran

CDS Credit Default Swap Türkiye’nin CDS primi bugün 700’ler mertebesine kadar çıkış yaptı, 5 yıllık Türkiye CDS primi de 677 düzeyinde. Bu değerler çok yüksek değerler. CDS Primi 300’lere kadar bir de