Ara
  • Hasan Ardic

İktisadî Büyüme ve Kalkınma


İktisadî Büyüme ve Kalkınma


Yıl sonuna yaklaşırken, iktisadî büyüme konusu mutlaka gündeme gelir ve yine mutlaka büyüme ile kalkınma kavramlarının karıştırılmaması uyarısında bulunulur.


Bu yazımda, kendi kendime, bunu ben üstlendim.


En yalın anlatımıyla İktisadî Büyüme; Ulusal ekonomide, bir süre içinde, ki bu genelde bir yıldır, GSYH'deki ölçülebilir nitelikli reel artışlardır. Hem ekonomideki artışların, hem de bireylerdeki gelir artışlarının reel olması ve bu olgunun sürekliliği iktisadi büyümenin gerekleridir. İktisadi büyüme dinamiktir.


Buradaki en önemli husus; çok kısa sürede yapılan hızlı bir büyümeden ziyade, zamana yayılmış, uzun süreli ve istikrarlı bir büyümenin tercih edilmesidir.


İktisadî büyüme; tam istihdam altında,


Mevcut kaynakların daha verimli kullanımıyla,


ve / veya


Yeni kaynakların katılımıyla olur.


İktisadî büyümenin yanında, ulusal ekonomide yer alan bireylerin yaşam standartlarının, sosyal ve kültürel yapılarının geliştirilmesine ise kalkınma diyoruz. Kolayca görüldüğü gibi, kalkınmada kalitatif ve kantitatif öğelerin varlığı, değişimi dikkat çeken unsurlardır.


Özellikle gelişmemiş toplumlarda ve hattâ az gelişmiş ya da gelişmekte olan ekonomilerde sadece GSYH ve bireysel gelir artışı kalkınma demek değildir.


Yapılan yorumlarda, görüş sunumlarında, örneğin yüksek enflasyonist baskı altında, bir bakarsınız önemsenecek ve de yadırganacak bir büyüme oranı karşınıza çıkabilir. Bu; hem olabilir, hem de hatayla da yapılabilir.


Yüksek enflasyon, beraberinde yüksek oranda işsizlik, ulusal para biriminin değer kayıpları, karşısında büyüme oranı; genel olarak yılın ilk iki çeyrek diliminde revize edilir. Ancak artık yılın üçüncü çeyreğinde bu revizyonlar ya yapılmaz, ya da revizyon oranı ihmal edilebilir düzeyde kalır.


Elbette, serbest kur politikası uygulanması, dalgalı kur sistemi, yüksek enflasyonist baskı, istihdam hacminin düşmesi, yatırımların belirsizliği gibi tüm ekonomik işlemler, büyüme hesaplamalarında, büyüme hedeflerini tutturabilmede bazı zorluklar yaratmaktadır ki, belirsizlik; hesaplamalardaki en önemli ve en etkin unsurdur.


Ulusal ekonomi hızlı büyüyebilir ancak bunun sonucunda toplumun düşük gelirli kesimleri yine yoksul kalırken, zenginler daha da zenginleşebilir. Bu nedenle, kişi başına reel GSYİH yi yaşam standardının bir göstergesi olarak kullanıldığında dikkat gerekir.


İktisattaki tasarruf paradoksunda görüldüğü gibi, ekonomi içinde bireyler adına doğru olan, ekonominin tümü için (Makroekonomi) aynı ölçüde doğru olmayabilir. Bu durum büyüme hedeflerinin gerçekleşmesinde de görülebilmektedir.


Özetle; büyüme hızının yüksek olması mevcut ekonomik koşullara göre uygun değilmiş gibi görünse de, bu farklı bir olgudur. Büyüme tek bir nedene dayalı olarak yorumlanmamalıdır. İşte bu çelişki, önümüzdeki günlerde gündemde çok yer alacak, çok da konuşulacak…


Hasan R. ARDIÇ

İstanbul, Ağustos’21, 15


6 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör

PPK 18.11.2021 Kararlarına İlişkin Ekonomi Yorumları

TCMB PPK 18 Kasım 2021 tarihli kararlarına ilişkin iktisat teorisine bağlı kalarak yapılabilecek, akademik değeri olan bir yorumlama olanağı yoktur. Alınan kararlar ve yapılan açıklamalar, İktisat Teo

Şöyle bir, duruma bakalım...

Son birkaç aydır hayatın içinde bizde değişen bir şey yok gibi… CoVid-19’ dan başlayalım… CoVid-19, CoVid-21 (!) oldu… Bu gidişle devam da edecek… Temmuz ayında belirtildiği gibi, vaka ve kayıp sayıla