Ara
  • Hasan Ardic

PERAKENDE PİYASALARDA BU HAFTA / CORONA VİRÜS


Her yer, hemen hemen her yer; haberler, gazeteler, insanların sohbetleri, marketler, okullar, özellikle sosyal medyada ve her yerde tek konu var.


Corona Virüsü / CoVid-19


Bu kadar çok bahsedilmesi yanlış mı, ya da doğru mu?


Hayır...


Yanlış değil…


Tüm dünyada bu kadar hayatını yitiren insan varken, çok sayıda kişi karantina ortamında hayat endişesiyle iyileşmeyi beklerken, insanlar, şirketler, topluluklar ve hâttâ ülkeler çok önemli manevi ve maddi kayıplar vermekteyken, bunun tıbbi nedeninden bahsetmek, bu kadar çok da olsa bahsetmek tabii ki yanlış değil.


Hâttâ bence; çok da doğru…


E tabii bir miktar bıktırıcı da oluyor…


Şimdilik yapacak başka bir şey yok…


Takip edeceğiz, sıkılmak da yok, bıkmak da…


Böyle global kapsamlı bir felâketin etkileri de son derece geniş bir spektrumda oluyor…


Çünkü, Wuan’dan başlayan CoVid 19 yolculuğu, neredeyse tamamen tüm dünyaya yayıldı, hem de olağanüstü bir hızla…


Tabii ki endişe verici...


Böyle olunca da virüsün sadece sağlıksal, yaşamsal yönleri tabii olarak çok önemli ama sadece bu kadar değil…


Bu küresel felâket; ülkeleri ekonomik anlamda, turizm bağlamında, imalât sektöründe olduğu gibi perakendede de, diğer tüm reel sektörlerde de şirketleri ve kişileri etkisi altına alarak yayılmaya devam etti.


Hızı biraz kesilmiş olsa da yayılmaya devam etmekte...


Buraya kadar olanı, hepimizin bildiği, son haftalarda yaşadıklarımız…


Esasen bundan sonrası da, yine hepimizin bildikleri, olsa da bir özet yapalım istedik.


Değerli okurlarım,


Çok yeni olsa da sitemin artan sayıdaki takip edenleri hatırlayacaklardır, bir önceki yazımda perakende piyasalarında bir miktar hareketlilik olduğunu, abartmamak kaydıyla bu hareketlenmenin yaratacağı olumlu havanın devamının ekonomide önemli ilerlemelerin yeniden başlangıcı olacağı umudunu sizlerle paylaşmıştık.


Bu yazımı takip eden günlerde, itibar ettiğimiz basın organları ve sosyal medyanın ciddi görüşleri bu gözlemlerimizi doğrulayan yayınlar yaptılar. Teyit almak güzeldi…


Evet perakendede satışlar hareketlendi, tavan yapmadı ama hareket kazandı…


Kârlar çok yüksek olmadı, hâttâ düşük kârlı yüksek cirolu satışlar oldu...


Likidite akışının yeterli olmaması şirketleri zora sokmaktaysa da ciroların ivme kazanması sektörde yüzleri bir nebze olsun gülümsetti…


Sonra, hepimiz çok iyi hatırlayacağız; çünkü çok yakın geçmişte, son birkaç gün içinde, Sayın Bakanların yaptıkları açıklamalarla ülkemizdeki vaka sayısının önce bir daha sonra üç ve nihayet beş olduğu açıklandı.


Bu devlet açıklamasıydı. Alınması gereken önlemler, yapılacaklar, yapılmayacaklar…

Bu açıklamalar zamanında, gayet şeffaf bir anlayışla ve süreklilik içinde, özellikle sayın Sağlık Bakanı açıklamaları, son derece yerinde ve dozunda yapıldı…


Bu arada tüketicimiz yavaş yavaş gıda ve temizlik malzemeleri ev stoğu yapmaya başlamıştı…


Bu stoklama çalışmaları (!) hızlanarak ve katlanarak marketlerde ve eczanelerde ürün kalmamasına kadar gitti…


En son glutensiz ürün tüketerek hayatta kalabilen çölyaklıların unlarının da market raflarında anında bitirilmesi hayret verici oldu. Çölyakla Yaşam Derneği Başkanı, TV’de lütfen çölyak hastalarının ürünlerini almasınlar ricası ve haykırışını izledik… İçimiz burkuldu...


Bu durum da ayrıca marketlerde, eczanelerde kısa sürede yüksek cirolu satışların patlamasına neden oldu.


Esasen perakende sektöründe satışlar biraz yoluna giriyor derken; bir girdi, tam girdi ki, sormayın...


Neden mi böyle diyorum, açıklayayım....


Birincisi herkes satış cirolarının artışını hemen CoVid-19’a bağlayacaktır.


Kısmen yanlış olsa da kısmen de doğrudur…


Bir de özellikle gıda, ilaç ve tıbbi malzeme ve temizlik malzemeleri ev tüketimi, evlere yapılan bu önlem nitelikli stoklar tüketilinceye kadar düşük satışlarla devam edecektir.


Diğer tüketimin de artacağını maalesef kimse aklından geçirmesin.


Bunun da nedeni gayet açık…


Ülkede her ne olursa ilk söz; “ Aman AVM'lere gitmeyin…”


Yani AVM’lere gitmeyince, sorun ne olursa olsun, çözülüyor (!)


Bombalamada böyle, intihar saldırılarında böyle, corona virüste böyle, depremde böyle, biraz normal grip olsa da böyle, H1N1’ da hayde hayde böyle…


Nedir bu AVM’lerden çektiğimiz (!)


O zaman neden ülkede 434 küsur AVM yaptınız kardeşim derler, ki diyen de yok zaten…


Tamam, AVM’lerin geneli kapalı ortamlı, kalabalık, vs. vs…


Ama duyarlı AVM yönetimleri, AVM’lerle ilgili AYD ve diğer kurum ve kuruluşlar, firmalar, inanın alabildikleri önlemleri alıyorlar, alırlar da…


Tabii bizler de dikkatli olacağız...Hani herşeyi devletten bekleyenler grubuna, bir de herşeyi AVM’lerden bekleyenler grubunu eklemeyelim…


Sonuç olarak, özetle bu hafta perakende piyasalarda satışlarda ciro bakımından yükselme var. Ama kabul edelim bu hafta olan artışlar biraz da corona virüs CoVid-19 katkısıyla; gıda, temizlik malzemeleri, ilaç ve tıbbi malzemelerdeki ev tüketimi toplu alışları kaynaklı.


Bu konu, perakende sektörü, AVM’ler ve mağazalar satışları ile sınırlı değil tabii…


Şu sıralar, gayet doğal bir sonuç olarak Çin pazarı kapalı.


Peki…


Geçici süreli olmasını dileyelim...


Ya diğer pazarlar?


İş yaptığımız diğer pazarlar?


Hafta içinde başarılı bir perakendeci arkadaşımla bu konuları enine boyuna ele aldık, karşılıklı olarak görüşlerimizi söyledik, paylaştık. Ülkemizde, pek çok ünlü moda markasını temsil eden, mağazalarında satışını yapan bu dostum, bedelini € olarak peşin ödediği ve sipariş ettiği İtalyan orijinli ürünlerini CoVid-19 dolayısıyla alamamaktan söz ediyor.

Siparişlerini alamayınca, mağazalarında ürün bulunduramıyor, teşhir edemiyor, yaptığı reklamlara bulunabilirlik ile karşılık veremiyor, ki perakendede tehlike arz eden bir durumdur, olmayan stoğun finansman maliyetine katlanıyor. Ne süre için katlanacağını da bilemiyor ve bekliyor, sezonu kaçırıyor, vb…


Biliyorsunuz perakendede zamanı (Bu tekstil ve moda için sezon olabilir, FMCG için öğün olabilir, vs…) geçen ürünün bir daha satış fırsatı yoktur.


Şöyle diyelim;


2020 Yaz sezonu moda ve trendlerine uygun bir giysiyi, 2020 kışında alan tüketiciyi de, öğlen içmediği kolayı, akşam bu öğlenin kolası diye içeni de görmedim bu kırk yıllık deneyim dönemimde. Herhangi bir nedenle o öğlen içilemeyen kola bir daha o öğlenin kolası olarak içilmez!


Perakende, ya da hangi sektör, hangi iş kolu olursa olsun, işin mutlaka bir de insan faktörü var ve elbette ki çok önemli…


Şimdi CoVid-19 önlemi olarak çalışanlara mecburi ücretli izin ya da yıllık izin kullandırılıyor.


Bakın önlemleri eleştirmiyorum.


Ücretli - Ücretsiz, İşçi - İşveren vs tarafından da bakyorum konuya.


Ama…


Bugünlerde herşey için CoVid-19 ile ilgili olarak söylüyorum; adil olmak her zamankinden önemli ve her zamankinden zor…


Takip eden yazım, eğer başkaca ivedi bir konu ortaya çıkmazsa AVM’lerin çalışma düzenine ilişkin olacak.


Öyle plânlıyorum…


Herkese sağlıklar diliyorum.

25 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör

Şöyle bir, duruma bakalım...

Son birkaç aydır hayatın içinde bizde değişen bir şey yok gibi… CoVid-19’ dan başlayalım… CoVid-19, CoVid-21 (!) oldu… Bu gidişle devam da edecek… Temmuz ayında belirtildiği gibi, vaka ve kayıp sayıla