Ara
  • Hasan Ardic

Perakendede bu hafta, ya da by ay, ya da bu yıl...



40+ Yıldır ilk kez 31 Aralık’ta ekonomi, perakende vb., konularda bir yazı yazmamıştım. Tatil yok, eğlence vs de yok. O halde en azından bir şeyler üretelim ve paylaşalım…


2020 yılını hep birlikte yaşadık; CoVid-19’u da, ekonominin ne hâle geldiğini de hepimiz biliyoruz. Hem de tüm ülkelerdeki tüm insanlar olarak…


Perakende sektörümüz bu yılı, gerçekten çok zor şartlar altında geçirdi. Muhtemelen de perakende tarihinin en zor ticari koşullarıydı 2020 yılında yaşananlar…


Dünyada da böyleydi, ülkemde de böyle oldu.


Şimdi biz ülkemdeki perakende sektörüne bir özet bakışı yapalım.


Sektör, esasen bir çok açıdan son derece önemli bir sektör, gelişen, geleceği olan bir sektör…


Yakın zamana kadar tanımlama bu şekilde idi…


Belki bir süre sonra tekrar kullanılır bu yaklaşım, şimdilik dolapta…


Perakendeye sayılarla bakmak her zaman en doğru bakıştır.


Başta TAMPF olmak üzere alınan verilere göre, 2020 yılının ilk 11 aylık sayısal özeti aşağıda olduğu gibi…


Sektörün doğrudan istihdam hacmi, yaklaşık olarak 2,5 milyon çalışan. Ülke nüfus çarpanı 4,2 olduğuna göre yaklaşık 10+ milyon insanın geçimini sektör olarak perakende sağlıyor.


Sektörün parasal büyüklüğü, yaklaşık 1,2 trilyon TL., ki önemli bir parasal ölçüm, bir değer…


2020 CoVid-19 pandemi ve ekonomik krizi birlikteliği sektöre önemli kayıplar verdirdi…


2020 yılında yapılan cironun 2019 cirosunun %80’inin altında kalan firmaların oranı yaklaşık %60.


Mağaza sayılarında %15-17 küçülme, hazır giyim ihracatında %6’lık azalma (ki bunun daha da üzerinde olduğu tahminlerde yer alıyor.) Turizm sayesinde yabancıların alışverişlerindeki azalmanın sektöre bedeli yine yaklaşık 24-25 milyar TL.


Buna karşılık;


On-Line satışlarda CoVid-19 nedenli olarak ciddi ölçüde artışlar olduğu biliniyor, bu arada kargo/lojistik şirketlerinde de ciro ve istihdam hacmi genişlemeleri var. Tabii, motosiklet satışlarında patlama tabir edilecek ölçüde artışlar oluyor. Teknoloji ürünleri satışları da verimli ki bu verimlilik bir önceki yıl satışlarına göre %25'lik artış gösteriyor... Kredi kartı kullanımları da arttı…


Bütün bu konuları yıl içinde yazdığım yazılarımda çeşitli defalar belirttim…


Zaten bu yazımın başlığının “Perakendede bu hafta, ya da bu ay, ya da bu yıl” olmasının nedeni de bu…


2020 yılında, haftalar, aylar ve nihayetinde yılın tamamında çok önemli olumlu değişiklikler olmaması, buna karşın; durağanlık, resesyon…


Diğer taraftan makro ekonomi sorunları da artarak süregeliyor.


Örneğin cari açık %153 artışla Kasım ayında 5 milyar ABD Doları mertebesinde… İşsizlik had safhada. Enflasyon TÜİK verilerine göre %14, hattâ yıl sonunda daha düşük olacağını bekliyor TÜİK. Reel enflasyon ise çeşitli söylemlerde %50’leri aşmış deniyor. Politika faizi an itibariyle %17, ABD Dolar/TL kuru 7,3 civarında işlem görüyor. Turizm adeta yok gibi. Güven eksikliği veya yokluğu temel sorun… Bankaların kâr toplamı 53+ milyar TL. Yatırımlar konusunda yatırımcılar, adalet konusunda hukuk reformu hazırlıklarının tamamlanması bekleniyor.


Geçtiğimiz son on beş gün içinde Türkiye'ye geldiği söylenen 15 milyar ABD Doları olduğu para piyasalarında ve haberlerde yer alıyor. Muhtemelen 5,80 TL’den $ alanlar, 7.34 TL’den satmak üzere yaklaşık 15 milyar $ getirdiler.


Politika faizlerinde %24’lerden %8,25’lere ani düşüş olmasaydı bu tür bir kaçış olmayabilirdi ve yine politika faizi önce %15, sonra da %17 mertebesine çıkarılmasaydı yine olmayacaktı.


Son iki paragraftaki etkileşimlerle $/TL kuru 7,3 düzeyine indirildi. Son 11 ayın en düşük düzeyi…


Özetle 2020 yılında perakendede bu hafta, ya da bu ay, ya da bu yıl böyle idi…


Umutsuz olmayı, hele karamsarlığı hiç sevmem.


Ama 2021 yılı için umutlu ve iyimser olmak için henüz somut veriler yok elimizde.


Yine de sağlıklı ve mutlu yıllar diyeceksek ki bunu mutlaka yapalım, ama bu; sadece bir temennidir, dilektir unutmayalım...


Tutar mı?


Bu biraz bizlerin elinde...


Yine de biz;


Bu dileklerin tutmasını umalım ve dileyelim...


Sağlıklı ve mutlu yıllar...









14 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör

Şöyle bir, duruma bakalım...

Son birkaç aydır hayatın içinde bizde değişen bir şey yok gibi… CoVid-19’ dan başlayalım… CoVid-19, CoVid-21 (!) oldu… Bu gidişle devam da edecek… Temmuz ayında belirtildiği gibi, vaka ve kayıp sayıla