Ara
  • Hasan Ardic

Yüksek enflasyon geliyor...



asan R. ARDIÇ

ENFLASYONUN YÜKSELME RİSKİ ARTIYOR


Bir süredir, yaklaşık üç ay öncesinden beri bir iktisatçı olarak enflasyon oranının artacağını söylemekteyim. Bunu global ekonomilerdeki gelişmelere, verilere ve bu verileri analiz ederek yaptığım hesaplamalara göre öngörü olarak belirtmekteyim.


Birçok iktisatçı da aynı şekilde...


Tabii ki bütün iktisatçıların aynı görüşte olmaları beklenemez. Bazı iktisatçılar bu öngörüde bulunmuşlardır. Nitekim bugünlerde öngörüm ve aynı görüşü paylaştığımız iktisatçıların öngörülerinin realize olduğu görülmektedir.


Benim ilk enflasyon artış beklentim, ABD para piyasalarında uzun vadeli bono faizlerinin yüksek olması ile oluştu. Bu, bir anlamda, ekonomide olası bir işaret olarak kabul edilebilir.


FED Başkanı Jerome Powell’ın aylık FED toplantısı sonunda politika faiz oranını açıklarken belirttiklerinin satır aralarını dikkatle takip ederken enflasyonu bir süreliğine kontrollü olarak esnek bırakmayı düşündükleri anlaşılıyordu. İşsizlik oranı kontrol altına alınmalı, düşürülmeli ve simültane olarak da enflasyon %2-2,5 altında olmak kaydıyla kontrol edilmeliydi. Bu durumda faizlerin enflasyon üzerinde bir orana, bir düzleme yerleştirilmesi, yani artırılması gerekecekti…


Bu da ABD Dolarının güçlendirilmesi ile olanaklı kılınacaktı. İşte tam bu dönemde, ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, güçlü bir Dolar politikası oluşturacaklarını açıkladı. Yani ABD Para Piyasalarında, ABD Hazine Bakanı (Patron) FED Başkanı olan üst düzey bürokratını destekliyordu…


Bu noktada ülkemize dönelim ve durumu hatırlayalım. TCMB yeni başkanı politika faizi oranını değiştirmedi ve %19 da sabit tuttu. Esasen zor alınan bir karar olsa da piyasalar TCMB’nin bu kararını satın aldılar. Genel olarak piyasalarda kredi faizlerinde düşüş olurken mevduat faizlerinde de artışlar oldu. Son derece minör oranlarda olsa da bu durum yurt içi piyasalara hareketlenme mesajı verdi.


Peki, ABD $ / TL kuru ne olacak ya da hangi bantta seyir halinde olacaktı?


Dolar’ın öngörülen bir bant aralığı, bir süreliğine de olsa, olmayacak, $/TL kur artışı sürecekti. Daha uygun bir söylemle TL, $ karşısında değer kaybetmeye devam edecekti. Bu defa sadece TL’nin iç piyasa ekonomi dinamikleri değil, onlarla beraber ABD’deki $ artışının da etkisi birlikte çalışacaktı.


Bütün bu öngörüler bugünlerde realize oldu…


Her halükârda ABD politika faizi artacak, bu bağlamda bizde de bırakalım faizin düşürülmesi söylemlerini, faiz artımı yapılması bir anlamda kaçınılmaz olacaktır. Yabancı yatırımcının kaçmaması ve ABD $ ile TL arasındaki TL değer kaybının artmaması için… Eğer yanlış hatırlamıyorsam $ bugün TL 8.45 düzeyini test etti…


%2-2,5 bandı derken Nisan ayında %3,2 olması beklenen enflasyon oranı, %4,2 olunca, adeta füze gibi çıkan enflasyon oranı faiz artırımını gerekli kılarken para piyasalarında $ değerini de beraberinde yukarı doğru çekti…


Bizde ise bayrama denk geldi ki, bayram sonrasında $/TL kurunun ne olacağı merak konusu tabii…


Dikkate değer bir başka enflasyon baskısı da Çin’de… Artış baskısı var… Almanya’da da enflasyon artıyor, ABD oranlarında olmasa da artış var…


ABD’de son 13 yılın en yüksek düzeyine yükselen tüketici enflasyonu; kalıcı olmayacak ama galiba bir süre, hem de beklenenden uzun bir süre daha yüksek oranda devam edecek, sürdürülecek…


Enflasyon – Faiz – Kur üçgeninde global piyasalarda realize olan bu son durum, 3 ay önceki analizlere, hesaplamalara göre gerçek oldu…


Tamam…


Tamam, da...


Yeni öngörülerin gerçekçi olabilmesi için galiba biraz beklemekte yarar var… En azından zaten kısıtlı çalışan reel sektörün bayram sonrası yeniden açılışını beklemek, CoVid-19 Pandemisinin gidişatına bakmak da gerekiyor tabii…


21 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör