Ara
  • Hasan Ardic

Yılbaşı Alışverişi...




Yılbaşı Alışverişi



Geçen gün yazdığım bir yazıda, kimsenin artık hiçbir şeye hemen inanmadığından bahsettim.


İnsanlar 2020 yılında o kadar değişik konularla, o kadar hızlı şekilde karşılaştılar ki, güven endeksi; ki adına


“Herşey Güveni Endeksi”


diyelim, neredeyse sıfır…


Şimdi kalkıp, 2020 yılının bitmesine 10 gün kaldı, 2020 nihayet bitiyor desek, muhtemelen bir çok kişi takvime bakarak tarihi kontrol eder…


İşin ironisi bir yana, gerçekten 2020 yılı çok ama çok zor bir yıl oldu, bitmek de bilmedi. Tabii burada takvimin, yılın, 2-0-2-0 rakamlarının suçu yok.


Ama yine de 2020 tarihte iyi bir yıl olarak anılmayacak.


Umarım ve dilerim; 2021 yılı böyle olmasın…


***


Perakende sektörümüze bakalım.


Genel anlamda AVM’lerin önemli bir kısmı yılbaşı hazırlıklarını yapıyorlar. Bir kısmı yeni yıl süslemelerini yaptı, bazısı da bu hafta içinde tamamlayacaktır.


AVM hazırlıkları tamamlanıyor da, AVM’lerde trafik nasıl dersek, cevap; maalesef şimdilik pek iyi değil şeklinde…


Cadde mağazalarının da durumu AVM’lerden pek farklı değil…


Perakendede, özellikle AVM’lerde yer alan kategori mağazalarında Kasım sonu-Aralık cirosu, diğer on ay cirosuna yakın düzeyde olur(du). Yıllardır da böyleydi...


Bu durumda, ülkemde perakendede ticaret yılbaşına yaklaşılıyor olsa da, maalesef iyi gitmiyor. Ancak belki önümüzdeki son on günde hareketlenme olur umudundayım.


Karamsar olmamak lâzım, ancak umut çıtasını da çok yüksek tutmamakta bir süre için fayda var...


***


Hem biraz moral bulabilmek, hem de bir gerçeği saptamak bakımından perakende sektörünün şu son dönemde satış ciroları konusunda verdiği başarılı sınav oldu.


Bunlardan ilki ve daha uzun süreli olanı ; E-Ticaret

İkincisi de son bir ay içinde yapılan ; Kara Cuma Satışları



***


E Ticaret, perakendede, mağazacılık satışlarının yanı sıra oldukça uzun sayılabilir bir zamandır sıcak satışa paralel uygulanan bir ticaret oldu.


Herhalde E Ticaret son 7-8 yıldır, çoğalan ve yaygınlaşan bir trendde başarıyla yapılmakta…


Ama özellikle CoVid-19 sırasında E Ticaret, gerek daha fazla kullanım, gerekse uygulama başarısı bakımından son derece dikkat çekici bir düzeye geldi.


Büyük kentlerde, özellikle İstanbul’umda çalışmakta olan çekirdek aileler ağırlıklı olarak yemek, gıda, ev tüketim ürünleri siparişlerini E Ticaret üzerinden vermekteydiler.


Ancak CoVid pandemisiyle bu yöntem daha yaygın olarak kullanıma açıldı... Sokak kısıtlamaları nedenli olarak E Ticaretteki yükselme trendi doğallıkla daha da hızlandı…


Diğer başarı da, Black Friday uygulamasının bu yıl çok daha mükemmel şekilde geliştirilmesi. Süreyi de biraz uzatmak suretiyle; indirimler, indirim oranları, promosyonlar gayet olumlu idi.


Bunların satışlara yansımış olmasını hem bekliyor, hem de diliyorum.


Aslında, geçen yıl aynı dönem cirolarına yaklaşılması başarı kabul edilmeli. Kâr marjları düşürülse de, sistemin sirkülâsyonu, nakit akışı olması, dolaylı olarak eleman çıkartılmaması başarı olarak görülmelidir, bu tür dönemlerde, başarıdır da...


***


Böyle bir zaman diliminde, perakendede satış cirolarının düşmesinin elbette çeşitli nedenleri var;


  • CoVid-19 kısıtlamaları, korunma, hasta olma endişesiyle bazı konularda insanların evde kalmaları, alışverişi kısıtlı yapmaları,

  • HES gibi, çok doğru da olsa, evden çıkmama çağrıları,

  • Global Ekonomik Krizin yaygınlaşması ve devamı,

  • Sezon siparişlerinin kısmen iptali ile çeşit ve ölçülerde daralmanın yarattığı yokluklar,

  • Mağazalarda (AVM Mağazaları ya da Cadde Mağazaları) yüz yüze satış, müşterinin mağazadan alışveriş yapmasını düşürmesi,

  • Alışveriş amaçlı olmadan bile girilen (iyi) bir mağazadan alışveriş ile çıkılması perakendenin canlı satış başarısıdır.


E Ticaret, perakendenin içinde yorumlansa da, canlı satış değildir. E Ticaret ciroları artmaktadır.


E Ticaret cirolarındaki artış, kredi kartı kullanımının da artışı anlamına geliyor. Genelde %85’ler mertebesine yaklaşan, bazen de geçen, kredi kartı kullanımı daha da arttı.


Bu süreçte, E Ticaret yapan şirketler, kargo ve dağıtım firmaları, bankaların kredi kartı birimleri, yazılımcı kişi ve kurumlar yoğun bir tempoda çalıştılar…


Biraz da başarının sırrı burada olsa gerek…


Koşullar ne olursa olsun, sorun çözümlemeye odaklı çalışmalar, ana problemler pandemi ve ekonomik kriz, durgunluk olsa da, sonuç alınabilirlik sağlanabilmekte…


***


2020 yılının öncelikli ve en çok gündemde konusu olan CoVid-19 pandemisinden tabir yerinde ise çıkarılacak dersler var;


1- CoVid pandemisiyle beraber öğrendiklerimizden biri, gereken durumlarda kâr marjlarının ve maliyetlerin düşürülmesini ticari olgunlukla karşılamak gereği,


2- Evden çalışmanın daha fazla yapılabilirliğinin görülmesiyle, zaten uzun zamandır gündemde olan bu konunun canlanması, yaklaşımın uygunluğunun anlaşılması,


3- Yaşam alışkanlıklarının ve normallerin farklılaşmasına uyum zorunluluğunun anlaşılması…


Şimdi, uzmanlara göre 2021 yılı 3.Ç sonunda %60 kontrol altına alınacak CoVid-19 pandemi yoğun dönemin sonlarında, biraz rahatlayınca, çıkarılan bu derslerin uygulamasına da devam edilmeli…


Çok hızlı bir rahatlama dönemine geçiş, sağlıkta olduğunu gördüğümüz gibi, ekonomide de zor zamanları uzatır, problemleri ve krizin boyutunu artırır. Bence buna dikkat!


***


Özetle; 2020 yılı zor bir dönemdi, takvim olarak bitiyor, aşının uygulamasının yaygınlaşmasıyla pandemi sorunu da %40’lara kadar düşürülecek ama bu, uzmanlara göre 2021 3.Ç’te…


Bu biraz daha yaşam sıkıntısı ve ekonomik krizlere tahammül anlamına gelse de, insanlık can kayıplarının öncelikle kontrol altına alınmasını bekliyor. Ama elbette hemen paralelinde ekonomi…


Tabii ki ekonomi demek, sadece; Para, finansman, borsa, kurlar, vb enstrümanlar demek değil. Esas olan; üretim, istihdam, paylaşım… Bunlar daha sonraki yazı çalışmalarımda tekraren ele alacağım konularımız olacak.


Şimdi herkes, kısa vadeli, palyatif çözümlü sorunlarla mücadele etmek durumunda…


Duruma sadece perakende penceresinden bakıldığında, alınan sonuçlar iyi değil, ama sanıldığı kadar da berbat değil. İstihdam hacminin daralmaması koşuluyla şimdilik, halâ katlanılabilir bir durum var…


AVM’lerin çalışmalarında AVM yatırımcılarının da, AVM’lerde yer alan perakendecilerin de sorunları var. Müşteri trafiğinin azalması, mağaza kiraları, artırılmış (son derece doğru ve gerekli) sağlık güvenliği, maliyetlerin artışı, vb sorunlar…


Bunlar az sorun değil tabii ki…


Ekonomideki diğer 2020 dönem sorunlarımızı “2020” başlıklı yazımda www.perakendedebuhafta.com blogumda anlattım.


Yine de devam ederek 2020 son günlerinde güncellemekte fayda görüyorum.


Özellikle 24 Aralık’ta PPK tarafınca açıklanacak enflasyon ve politika faiz yeni oranlarını beklemenin daha doğru olacağı görüşündeyim.




13 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör

Şöyle bir, duruma bakalım...

Son birkaç aydır hayatın içinde bizde değişen bir şey yok gibi… CoVid-19’ dan başlayalım… CoVid-19, CoVid-21 (!) oldu… Bu gidişle devam da edecek… Temmuz ayında belirtildiği gibi, vaka ve kayıp sayıla